تبلیغات
بانک اطلاعات شهری کرج - شناسنامه شهر کرج
بانک اطلاعاتی تلفن مشاغل کرج و استان البرز

شناسنامه شهرکــــرج


کَرَجْ یکی از شهرهای بزرگ ایران و همچنین مرکز ، استان البرز می‌باشد.

شهرستان كرج از سال 1316 تا 1333 هجری شمسی به عنوان یكی از بخش های تابعه شهرستان تهران محسوب می شده كه در بهمن ماه سال 1333هجری شمسی به شهرستان تبدیل گردیده است

 جمعیت این شهر برپایهٔ سرشماری سال ۱۳۸۵ خورشیدی برابر با ۱٬۳۷۷٬۴۵۰ نفر بوده‌است که از این جهت پس از شهرهای تهران، مشهد، اصفهان و تبریز به‌عنوان پنجمین شهر پرجمعیت ایران به‌شمار می‌رود. کرج پس از تهران بزرگ‌ترین شهر مهاجرپذیر ایران است و با توجه به جوان‌بودن آن نسبت به سایر شهرهای بزرگ ایران، هم‌اکنون به‌عنوان یکی از کلان‌شهرهای جدید کشور به‌شمار می‌آید.

قدیمی ترین مأخذی كه نام كرج در آن آمده كتاب نزهت القلوب به سال 740 (ه.ق) توسط حمداله موستوفی تألیف شده و در این كتاب نام كرج در ضمن ولایات عراق عجم از توابع طالقان آمده است.

درباره نام كرج و وجه  تسمیه آن روایات مختلفی وجود دارد. بهترین نظر طبق مستندات تاریخی كه از گویش و زبان محلی بر می آید كرج به زبان تاتی از لغت كاوك یا كاواك مأخوذ است و به معنی میان تهی است و منظور شهری است كه در میان تپه واقع شده است.

روایت دیگر نام كرج را مأخوذ از كلمه كوه رج به معنی محلی كه كوههای ردیف شده دارد می داند. و مورد دیگری كه به آن اشاره شده نام كرج را منتج از واژه اكراج به معنی بانك و فریاد می داند كه با سابقه باستانی این شهر ارتباط پیدا می كند. زیرا در تپه آتشگاه و كوههای مرادتپه و كلاك و قلعه دختر شهرستانك در ایام باستان برای خبر رساندن و دیده بانی آتش می افروختند و بدین وسیله مردم را از هجوم یا حمله دشمنان باخبر می ساختند.

خلاصه معانی مختلف از كرج در فرهنگها موجود است كه از جمله آنها می توان از (چاك، شكاف، ترانشه، قاچ، كوهپایه، لنج یا قایق های بزرگ، نام گیاهی در منطقه ؛ دماغه كوه؛ مبارز جنگجو) را می توان اشاره كرد.

در مجموع كرج طبق منابع و آثار باستانی منطقه ریشه های تاریخی و ریشه باستانی و كهن دارد و در گذشته دهستانی بوده با آب و هوای مطبوع در میان باغات سرسبز و درختان میوه و رودخانه ای پرآب كه این وضعیت تا اواسط دوره پهلوی ادامه داشته و از آن زمان بافت سنتی كرج دچار تغییر و تحول چشمگیری می شود.

موقعیت جغرافیایی :

کرج با ۱۶۲ کیلومترمربع وسعت در ۳۵ کیلومتری غرب تهران و در دامنه جنوبی رشته کوه البرز قرار گرفته‌است. این شهرستان از شمال به استان مازندران، از جنوب به شهرستان شهریار و استان مرکزی، از غرب به شهرستان ساوجبلاغ و استان قزوین و از شرق به شهرستان تهران محدود است.

 

جلگه پهناور کرج با ارتفاع متوسط ۱۳۲۰ متر از سطح دریا در مسیر راه ارتباطی وسایط نقلیه حامل کالاهای وارداتی و صادراتی از مرز ترکیه و آذربایجان و به مقصد تهران و بالعکس است. کوههای البرز استان مازندران و کرج را از هم جدا کرده‌است. دهستان کرج در میان دره‌های پرپیچ‌وخم البرز و در اطراف جاده چالوس قرار دارند. از تونل کندوان تا روستای مراد تپه در غرب اشتهارد، حوزه فرمانداری کرج را تشکیل می‌دهد. حوزه فرمانداری کرج در سال ۱۳۳۷ برای جمعیتی در حدود ۳۵ هزار نفر و با وسعتی در حدود ۵۸۳۰ کیلومتر مربع بنیاد شد. این شهرستان تا سال ۱۳۶۸ دارای چند بخش شامل: مرکزی، شهریار، رباط کریم و طالقان و اشتهارد بود، ولی پس از تبدیل بخش‌های شهریار و رباط کریم و ساوجبلاغ به شهرستان چهار بخش از آن جدا گردید و هم‌اکنون شامل دو بخش مرکزی و اشتهارد و هفت دهستان است. بخش مرکزی با ۶ دهستان به نام‌های: نسا، آسارا، آدران، کمال آباد، گرمدره از تونل کندوان تا (ماهدشت) یا مرد آباد یا همان شاهدشت قدیم را شامل می‌شود. بخش اشتهارد که از احمدآباد تا مرادتپه ادامه دارد، تنها یک دهستان به نام پلنگ آباد (رحمانیه) دارد.

 

فاصله تا تهران: نزدیکترین نقطه جمعیتی شهرستان ، شهر کرج است که تا تهران سی  کیلومتر فاصله دارد و از طریق چهار محور آزادراه ــ جاده مخصوص ــ جاده قدیم و مترو به شهرستان متصل می شود.

 

توپوگرافی و ویژگی های خرد اقلیمی:

 

ارتفاعات البرز مهم ترین نقش را در شكل گیری اقلیم شهرستان كرج به عهده دارند. بلندترین قله این شهرستان به نام كوه ونتار به ارتفاع 3941 متر از سطح دریا در البرز مركزی و در 8 كیلومتری شمال آسارا واقع گردیده است. در مقیاس كلی ، منطقه كرج نیز همانند بخش های دیگر استان تهران ، در فصول سرد سال متأثر از سیستم های شمالی و شمال غربی و غربی به ویژه جنوب غربی بوده و ریزش های آنان تابعی از فعالیت این سیستم ها می باشد . بارندگی های این منطقه از ماه های  آبان و آذر آغاز و تا اواسط اردیبهشت ماه ادامه می یابد. در واقع سیسیتم های باران زای مؤثر بر این بخش از استان تهران ، غالباً همان سیستم های باران زای عمومی بر سطح استان می باشد. اما از نقطه نظر ویژگی های خرد اقلیمی ، منطقه كرج از پاره ای جهات دارای مختصات شاخصی است كه در این ارتباط به پاره ای از آنها اشاره می شود: منطقه كرج به لحاظ اقلیمی تحت تأثیر ارتفاعات البرز در این ناحیه و دره ناحیه چالوس و رودخانه كرج قرار دارد كه موجب می گردد این منطقه نسبت به تهران خنك تر و مرطوب تر باشد و این تمایز تقریباً در تمام طول سال مشاهده می گردد. علت اختلاف دمای كرج نسبت به تهران بخصوص در شب ها در سطح زمین به سبب نزدیكی كرج به ارتفاعات شمالی و سرد شدن شبانه این دامنه ها و جریان وزش بادكوه به دشت می باشد. دور بودن كرج از دشت كویر نیز موجب برودت و رطوبت بیش تر این منطقه نسبت به تهران در فصول مختلف سال ، به ویژه در تابستان می گردد.    

این شهرستان در ارتفاع 1341 متر از سطح دریا واقع شده است  كه آب و هوای آن دارای دو وضعیت معتدل و مرطوب در دشت کرج و سلسله جبال البرز مرکزی و بیابانی و خشک در نواحی اشتهارد میباشد.

پوشش گیاهی هر ناحیه به چهار عامل بستگی دارد كه عبارتند از :

 

1- ناهمواریها ، 2- اقلیم ، 3- خاك ، 4- منابع آب

 

در اثر تنوع این عوامل در نقاط مختلف سرزمین كرج ، پوشش گیاهی آن نیز بسیار متنوع است بطور كلی هرچه از جنوب به شمال پیش برویم وضعیت پوشش گیاهی در این ناحیه بهتر و متراكم تر می شود پوشش گیاهی كرج به دو شكل پوشش گیاهی طبیعی و پوشش گیاهی مصنوعی قابل بررسی است.

الف- پوشش گیاهی طبیعی كرج: در پشت كوه مشرف به پل قدیمی كرج كوه دشته (كلاك) قرار دارد و در پشت آن نیز كوههای پهنه سار ، سربند ، چال زنگول و داغ كمر قرار دارند. در این كوهها درختان بادام كوهی – پسته كوهی – سرو كوهی – داغداغان – بوته های زرشك و سماق و نسترن می روید همچنین در این كوهها ، انواع گون ، گیاه والك، گیاه كما، گیاه گلچك لاله وحش ، سنبل ، زنبق و به ویژه گل زیبای ارغوان كوهی كه از تیره چلیپاتیان است وجود دارد  در كوهها و دامنه های البرز در شمال كرج و منطقه طالقان ریواس ، سبزیهای كوهی مانند شورك و والك ، قارچ خوراكی و زرشك می روید. گاهی نیز درختانی با میوه های جنگلی از جمله درختان سیب كه میوه های بسیار ترش دارند در گوشه و كنار دیده می شوند. در روی تپه های خلج آباد گلهای وحشی بخصوص لاله و شقایق وحشی و گیاه اسپند و ارغوان كوهی و زنبق و فرفیون وجود داشته كه در اثر بی توجهی مردم و چرای بی رویه، نسل آنها برافتاده است. در حوالی آدران در دره آزه جنگلهای ارس (هورس) باگونه های مختلف سرو كوهی وجود دارد. در سرزمین كرج درختان كهنسالی با عمر بیش از 2 هزار سال وجود دارد كه نشانگر آبادانی آن در روزگاران گذشته است قطع درختان برای مصرف سوخت و مصارف دیگر از یك سو و چرای بی رویه دامها از سوی دیگر باعث از بین رفتن پوشش گیاهی طبیعی كرج و عریان شدن خاك و در نتیجه افزایش فرسایش آن گردیده است. لذا انجام یك طرح جنگل كاری در حوالی كرج ضروری بنظر می رسد. از جمله گیاهان و درختانی كه در كوههای اطراف كرج یافت می شوند و برای جنگلكاری مناسب هستند عبارتند از: 1- گیاه شیرخشت ، 2- گیاه سیاه تلو ، 3- درخت گز ، 4- سماق ، 5- گیاه تاغ ، 6- سیب وحشی طالقان ، 7- هندوانه ابوجهل ، 8- گیاه تمشك ، 9- درخت گردو ، 10- ارغوان وحشی

   

هرچه از دامنه های البرز فاصله گرفته و به سوی جنوب پیش برویم پوشش گیاهی فقیرتر می شود چرا كه میزان نزولات جوی كاهش یافته و جنس خاك نیز به تدریج از نوع خاكهای بیابانی می گردد.

 

قومیت ها و جمعیت هریک :

   قومیت های ساکن در شهرستان کرج عبارتند ازلر- کرد- گیلکی- یزدی- ترک- مازندرانی و خوزستانی و ....) که به صورت غیر متمرکز در نقاط مختلف شهرستان زندگی می کنند.

 

 گویش های محلی با ذکر منطقه:   گویش کرجی بعنوان گویش محلی و لری ،گیلکی،ترکی،کردی... از گویش های مهاجران است.


اطلاعات بیشتر ...